Dobre pytanie potrafi więcej niż dobra rada 🎧

Czasami jedno dobrze zadane pytanie może zrobić więcej niż długa lista rad i gotowych rozwiązań. Dobre pytania pomagają spojrzeć na sytuację z innej perspektywy, uruchamiają refleksję, pobudzają kreatywność i mogą prowadzić do działania. A przede wszystkim – pomagają ludziom samodzielnie znajdować odpowiedzi i rozwijać się.

W kolejnym odcinku „Sałatki Jarzynowej” opowiem o mocy pytań i o tym, jak korzystać z nich w pracy Lidera_ki. Podpowiem, jak zadawać pytania, które nie są tylko sposobem na zdobycie informacji, ale stają się narzędziem wspierającym rozwój, zaangażowanie i samodzielność zespołu.

Miłego słuchania 😊
Na kolejny odcinek zapraszam już za dwa tygodnie.
Justyna Kliombka-Jarzyna | #SałatkaJarzynowa

Listen to „Sałatka Jarzynowa – Dobre pytanie potrafi więcej niż dobra rada” on Spreaker.

Transkrypcja:
Cześć. W dzisiejszej sałatce jarzynowej opowiem wam o tym jak liderzy mądrze mogą korzystać z pytań jako dobrego narzędzia pracy liderskiej. Po co zadajemy pytanie? Jakie są cele zadawania pytań? Myślę sobie, że przede wszystkim to co nam przychodzi do głowy to pozyskanie informacji.

Po drugie sprawdzenie, czyli informacja, którą przekazaliśmy została poprawnie odebrana, zrozumiana przez naszego rozmówcę. Pytamy, żeby poznać punkt widzenia, perspektywę drugiego człowieka, zobaczyć jak on widzi daną sytuację. Pytamy, żeby zrozumieć emocje, motywacje, a także potrzeby naszego rozmówcy.

Bardzo ważne jest też to, że liderzy pytając mogą zachęcać swoich pracowników do refleksji, do tego żeby się zastanowili co nimi kierowało, albo co takiego wydarzyło się w takiej sytuacji, albo do refleksji co dalej chcą z jakąś sytuacją zrobić. Mądrze zadane pytania mogą w tym pomóc. Liderzy zadający pytania często też zapraszają swoich pracowników do zweryfikowania przekonań, na przykład na temat samego siebie, albo danej sytuacji.

Dobre, silne pytania pomogą czasami pracownikowi bardziej uwierzyć w to, że poradzi sobie z jakąś sytuacją, że super nadaje się do takiego zadania, albo zastanowić się nad tym, co go powstrzymuje przed działaniem. Pamiętajcie też, że pytania mogą być elementem rozmowy feedbackowej, a o feedbacku powiedzieliśmy już dużo. I powiem jeszcze tak, czasami pytania, które zadają liderzy mają na celu zachęcenie do działania i to są fantastyczne pytania.

Na użytek naszego dzisiejszego podcastu powiem tak, będę mówić o pytaniach otwartych i zamkniętych i będę was zachęcać do tego, żeby używać obu. Pytania otwarte to takie, w których dajemy dużo przestrzeni, dużo autonomii naszemu rozmówcy. My je zadajemy i dajemy człowiekowi po pierwsze możliwość przez formę pytania, żeby opowiedział o czymś.

O sobie, o zdarzeniu, o pracy, o swoich myślach, marzeniach, refleksjach, pragnieniach, potrzebach. I jednocześnie, kiedy zadajemy pytania otwarte, dajemy też wyraz bycia zainteresowanym. My dowiadujemy się też więcej o danej osobie.

Zadawanie pytań otwartych jest również bardzo ważnym krokiem do budowania relacji. Jeśli czujemy się słuchani, to chcemy przebywać z tą osobą, wobec czego też ta relacja staje się dużo bliższa i trwalsza. A po co zadajemy pytania zamknięte? Po to, żeby szybko uzyskać informację, żeby zweryfikować posiadane informacje, żeby się upewnić, żeby potwierdzić coś.

Pamiętajcie, oba typy pytań w pracy lidera są mega ważne. Ja czasami słyszę, że liderzy powinni zadawać głównie pytania otwarte. Ja powiedziałabym, liderzy powinni zadawać pytania w ogóle, bo w pracy lidera pytania otwarte są super ważne, ale pytania zamknięte też pełnią bardzo odpowiedzialną rolę.

Opowiem Wam teraz o takich ośmiu ważnych elementach, które sprawiają, że pytania, które zadajemy są po prostu dobrymi pytaniami. Na początek powiem tak, zadając pytania warto przyjąć postawę pytającą, a wyrzucić do kosza postawę wyrokującą, którą czasami mamy w sobie. Czym jest postawa wyrokująca? To jest takie przeświadczenie, że my wiemy, my wiemy lepiej.

My czytamy autorowi w myślach. My, korzystając ze swojej wiedzy i doświadczenia, wiemy dlaczego coś się zdarzyło. Przyjmując postawę wyrokującą, my często zamykamy się na różne perspektywy.

My zamykamy się na to, żeby usłyszeć człowieka, z którym rozmawiamy. Postawa wyrokująca ogranicza nas i bardzo też utrudnia budowanie relacji. A jaka jest postawa pytająca? To taka postawa, w której ja rozumiem, że nie wiem wszystkiego i może być tak, że ktoś posiada zupełnie inne doświadczenia, inną wiedzę albo inną perspektywę i daną sytuację będzie widział w zupełnie inny sposób.

Jak mam postawę pytającą, to ja też po pierwsze chętnie zadaję pytania, a po drugie mam takie poczucie, że ciągle uczę się od innej. Po drugie, gdy zadajemy pytania, warto być tu i teraz. Bez śledzenia maili, sprawdzania powiadomień, spoglądania na smartwatcha, tudzież telefon.

Jeśli zadajemy pytania, to bądźmy obecni, posłuchajmy tych odpowiedzi. Jeśli nie mamy na to czasu albo nas to po prostu nie interesuje, to lepiej zrezygnować z pytań i lepiej zrezygnować z takiego spotkania. Po trzecie, zachęcam was do tego, żebyście byli zaciekawieni odpowiedzią.

Zdarza się, powiem dość często, że liderzy nie słuchają odpowiedzi albo nie czekają na odpowiedź. Czasami to wygląda tak, że mówią pytanie i myślą, że odpowiedź nastąpi natychmiast i biegną dalej. A czasami wygląda to tak, że zadają pytanie, ponieważ nie ma tej odpowiedzi, to zadają kolejne pytanie i kolejne pytanie i właściwie człowiek już nie wie, co ma z tym zrobić, bo na które właściwie miał odpowiedzieć pytanie.

Po czwarte, zachęcam was do tego, żeby dać człowiekowi czas do namysłu. Niektórzy z nas odpowiadają od tak, błyskawicznie, niektóre rzeczy mamy super ułożone w głowie, ale czasami musimy przemyśleć coś, zastanowić się. A czasami po prostu lider zada tak fantastyczne pytanie, że człowiek aż siada wygodniej w fotelu i mówi, no wiesz, nigdy o tym nie pomyślałem i wtedy warto poczekać na odpowiedź.

Po piąte, zachęcam was, żebyście panowali nad tonem zadawania pytań. Jeśli to zadane pytanie wkradnie się element oceny, element nieprzychylności albo takiego pośpieszania, to może okazać się, że człowiek nie będzie chciał z nami rozmawiać i po prostu nie odpowie na te pytania. Zachęcam was, o tym już mówiłam wcześniej, do tego też, żeby pytając łączyć pytania zamknięte z otwartymi.

Wtedy ta rozmowa jest bardzo naturalna. No i teraz uwaga, dwie ważne rzeczy, punkt siódmy i ósmy. Gorąco was zachęcam, zachęcam do tego, żeby unikać pytań wielokrotnie złożonych.

Ja często słyszę w radio nawet bardzo doświadczonych redaktorów i redaktorki, którzy swoim rozmówcom zadają wielokrotnie złożone pytania. Ja wtedy czuję taki wewnętrzny ból i takie skonfudowanie, które pewnie też ci rozmówcy czują. No bo na które pytanie mam odpowiedzieć? Na pierwsze, czwarte czy siódme, które zostało zadane w tym ciągu.

Jak może brzmieć takie wielokrotnie złożone pytanie? Na przykład, Piotrek, czy możesz opowiedzieć mi, dlaczego projekt nie został zrealizowany w terminie? Jakie trudności pojawiły się podczas jego realizacji? Jaki był udział w tym zespołu X? A także, co możesz zrobić, żeby następnym razem uniknąć podobnych problemów? No, wiecie, same w sobie pytania ważne, ale gdyby tak zadać je po kolei i poczekać na odpowiedź. Może Piotrek powie coś takiego, że w ogóle kolejne pytanie zmienimy i zadamy je inne. A przede wszystkim damy mu szansę na to, żeby w ogóle odpowiedział na te pytania.

No i taka jeszcze jedna bardzo ważna rzecz. Zachęcam was do tego, żeby unikać pytań sugerujących. Pytanie sugerujące mogłoby na przykład brzmieć tak.

Czy nie uważasz, że sałatka jarzynowa jest lepsza niż sałatka Cezar? No jasne, że jarzynowa. Nie, no nie, żartowałam. Może jest ktoś, kto bardziej lubi Cezara.

Ale też to pytanie mogłoby brzmieć tak. Czy nie uważasz, że dobry sernik to taki bezrodzynku? I ważny jest oczywiście tutaj sposób zadania pytania, a także treść pytania. Co jest nie tak w tych pytaniach sugerujących? Jeśli jesteśmy w relacji hierarchicznej, jesteśmy menadżerem, menadżerką, to po prostu ten pracownik może tak, wiecie, nieświadomie wewnętrznie czuć się zobligowany do tego, żeby potwierdzić naszą sugestię.

To jest rodzaj czasami świadomej, a czasami nieświadomej manipulacji, zadawanie takich pytań. Jak one jeszcze mogłyby w takim bardziej zawodowym wymiarze brzmieć, a nie o sernikach i sałatkach jarzynowych? Na przykład moglibyśmy pracownika zapytać. Adam, czy nie uważasz, że powinieneś bardziej pilnować terminów? Magda, czy nie byłoby lepiej, gdybyś wcześniej poinformowała mnie o problemach? Stefan, czy nie sądzisz, że zespół oczekuje od ciebie większej inicjatywy? Mam nadzieję, że zapamiętaliście wszystkie osiem rzeczy, które mówiłam o pytań.

Jeśli nie, to oczywiście odsłuchajcie podcast ponownie. W kolejnym odcinku opowiem wam o technice motywacji błyskawicznej Michaela Pantelona, która cała składa się z pytań. Do usłyszenia.